اصطلاحات عملیات حرارتی

آزمایش جامینی (Jominy Test)

به آزمایش استاندارد شده ای که شامل آستنیته کردن یک نمونه فولادی و سپس سرد کردن بوسیله یک جت آب از یک سر نمونه انجام می شود اطلاق می شود. تغییرات سختی با فاصله از انتهای کوئنچ شده (منحنی جامینی) سختی پذیری فولاد را مشخص میکند.

آستمپرینگ (Austempering)

عملیات حرارتی شامل آستنیته کردن و سپس کوئنچ کردن با یک سرعت سریع تا درجه حرارت بالای Ms برای جلوگیری از تشکیل فریت یا پرلیت و نگهداری تا اطمینان از تبدیل کامل یا جزیی آستنیت به بینیت. سرد کردن نهایی تا درجه حرارت محیط سرعت مشخصی ندارد.

آستنیته کردن (Austenitizing)

عملیاتی که در آن محصول آهنی یا فولادی به درجه حرارتی (بالای Ac1) رسانده شده وساختار آن آستنیتی می شود. اگر این استحاله و تغییر و تحول بطور کامل انجام نشود، عملیات را آستنیته جزیی می نامند.

آنیل انحلالی (Solution Annealing)

این عملیات برای فولاد های آستنیتی بکار میرود و شامل حرارت دادن تا یک درجه حرارت بالا  و سپس سرد کردن  با  سرعت سریع و مناسب برای  حفظ و نگهداشتن ساختار آستنیتی همگن  در هنگام بازگشت به درجه حرارت محیط می باشد.

آنیل حفاظت شده (Bright Annealing)

عملیات آنیل که در یک محیط واسطه (اتمسفر محافظ) و برای جلوگیری از اکسید اسیون سطح نهایی فلز صورت می گیرد.

آنیل کردن (Annealing)

به نوعی عملیات حرارتی شامل حرارت دادن و نگهداری در یک دمای مناسب و سپس سرد کردن تحت شرایط خاص اطلاق می شود بطوریکه پس از بازگشت به دمای محیط  فلز در یک شرایط ساختاری نزدیک به حالت تعادلی قرار گیرد. از انجایی که این تعریف خیلی عمومی است، کاربرد بیان ویژه ای از هدف عملیات حرارتی توصیه می شود.

بازیابی (Recovery)

عملیات حرارتی به منظور ایجاد حداقل بازیابی در خواص مکانیکی یا فیزیکی یک فلز کار سرد شده بدون شکل مشخص و معینی از ساختار. این عملیات در درجه حرارتهای زیر دمای تبلور مجدد انجام میشود.

پایدار کردن

عملیات آنیل که در دمای حدود  ۸۵۰ درجه سانتیگراد با هدف بدست آوردن رسوب یا کروی کردن ترکیباتی مثل کاربید ها در فولادهای زنگ نزن آستنیتی پایدار شده، انجام میگیرد.

تبلور مجدد (Recrytallizing)

به عملیات حرارتی برای ایجاد دانه های جدید بوسیله جوانه زنی و رشد جوانه ها در یک فلز کار سخت شده بدون تغییر در فاز اطلاق می شود .

تمپر کردن (Tempering)

نوعی عملیات حرارتی بر روی محصولات آهنی است که بعد از کوئنچ کردن و برای رسانندن خواص به سطح مورد نیاز انجام می شود. این عملیات شامل حرارت دادن یک یا چند بار تا درجه حرارتهای ویژه (کمتر از Ac1) و نگهداری در این درجه حرارتها میباشد و پس از آن سرد کردن با یک سرعت مخصوص انجام میشود. تمپر کردن ممکن است منجر به کاهش سختی و یا افزلیش آن  گردد که افزایش سختی در مواقعی که سختی ثانویه وجود داشته باشد اتفاق می افتد.

تنش زدایی (Stress Relieving)

به عملیات حرارتی شامل حرارت دادن و نگهداری در یک درجه حرارت مناسب و سپس سرد کردن با سرعت مشخص به منظور کاهش تنش های داخلی بدون رسیدن به حالت ساختاری مشخص اطلاق میشود.

درجه حرارت آستنیته کردن (Austenitizing Temperature)

بالاترین درجه حرارتی که محصول آهنی یا فولادی در طول فرایند آستنیته شدن در آن نگهداری می شود.

سختکاری به روش سرد کردن سریع (Quench Hardening)

به عملیات سختکاری بعد از آستنیته کردن و سرد کردن تحت شرایطی که آستنیت بطور کامل به مارتنزیت تبدیل شده و یا  قسمتی از آن به بینیت تبدیل شود اطلاق می شود.